غذاهای سنتی ییلاق های مشهد از جمله شیشلیک، انواع آش های محلی، لبنیات و نان تنوری در کنار محصولات باقی فرآوری شده از جمله انواع لواشک ها و ترشی ها مورد توجه و علاقه گردشگران در این مناطق قرار دارد.
ییلاق شاندیز
ییلاق شهر شاندیز بدلیل قرارگرفتن در دامنههای شمالی سلسله ارتفاعات بینالود و برخورداری از آب و هوای معتدل، آب فراوان و باغهای وسیع و مناظر طبیعی و دیدنی یکی از مقاصد گردشگری مسافران مشهد بوده است. سراسر جنوب این شهر ارتفاعات بینالود خراسان واقع است، که قله شیرباد در زشک شاندیز نیز مرتفعترین نقطه استان به شمار میرود. آب وهوای شهر شاندیز معتدل میباشد و با توجه به طبیعت سرسبز، پوشش گیاهی، درختان انبوه و متراکم، رودخانه، ارتفاعات جنوبی و غربی شهر، دارای تابستانهایی خنک و زمستان هایی بسیار سرد است. میانگین دمای سالانه این منطقه نیز ۲۵ درجه میباشد و از جاذبه های گردشگری مشهد محسوب میشود.
مهمترین محصول تولیدی باغی در این شهر گیلاس است. پوست و محصولات پوستی سوغات معروف و ناب این شهر است و کلیه محصولات پوستی مانند: کت، کلاه و … از شهر شاندیز به دیگر شهرهای ایران ارسال میگردد. غذای معروف شاندیز، شیشلیک است که از شش تکه گوشت گوسفند با روش پخت مخصوص تهیه میشود و شهرت جهانی داشته و در بسیاری از نقاط ایران و جهان رستوران هایی با نام این شهر زیبا وجود دارد که به عرضه غذای لذیذ شیشلیک شاندیز می پردازند.
ییلاق طرقبه
ییلاق طرقبه با وسعت ۱۶۰۰ کیلومترمربع در امتداد درهی بسیار با صفایی واقع شده و از نظر زمینشناسی از بخشهای دشت، پای کوه و کوهستانی شکل گرفته است. طرقبه دارای آب و هوای سرد و خشک با تابستان هایی خنک و مطبوع میباشد که بدلیل بالا بودن ارتفاع آن، میزان بارندگی این منطقه نسبت به شهر مشهد بیشتر است. از مهمترین صنایع دستی منطقه علاوه بر بافتهها و ساختههای بومی، سبدبافی است که به سبب توریستی بودن طرقبه، بازار این تولیدات از موقعیت مطلوبی برخوردار است. صنایع ظریف حصیر بافی، در میان گردشگرانی که به این منطقه از مشهد سفر میکنند، جایگاه ویژهای دارد. علاوه بر آن پرورش گل و گیاه نیز از مشاغل فعال طرقبه است.
همچنین در دامنه شمالی رشته کوههای بینالود واقع در غرب و جنوبغربی شهرستان مشهد، دره های باصفا و سرسبزی وجود دارد. دره های زیبای مایان، دهبار و جاغرق در طرقبه با باغهای میوه فراوان از جمله این درههای سرسبز میباشد.
دره مایان شامل روستاهای ازغد، مایان علیا، مایان سفلی و حصار میباشد که اراضی کشاورزی و باغات آن از آب رودخانه مایان آبیاری میشود. دره دهبار شامل روستاهای دهبار و کلاته آهن بوده و زمینهای آن را رودخانه دهبار سیراب میکند.
دره جاغرق شامل روستاهای جاغرق، عنبران، طرقدر و شهر طرقبه است که از جریان رودخانه جاغرق بهره میبرند. همه روستاهای مذکور در فهرست جاهای دیدنی اطراف مشهد قرار دارند و در تمامی ایام سال به ویژه در فصول بهار و تابستان جمعیت فراوانی از گردشگران و دوستداران محیط زیست را به سوی خود فرا میخوانند.
روستای زشک
روستای زشک به دلیل دارا بودن چشم اندازهای بسیار زیبا، آب و هوای معتدل و نیز باغهای سرسبز میوه به عنوان یکی از بهترین مناطق ییلاقی شهر مشهد شناخته میشود. به علت وجود چشمه سارهای متعدد در این منطقه، آب کافی برای کاشت انواع محصولات باغی موجود میباشد. گیلاس، سیب، گلابی، زردآلو، گردو، آلو قرمز و هلو از جمله محصولات باغی روستای زشک میباشند. علاوه بر میوههای این روستا، میتوان به نان های محلی که در زشک پخت می شود نیز اشاره کرد که طرفداران بسیاری داشته و باعث ورود گردشگران زیادی به این روستا می شود. بخشهای خدماتی بسیاری مانند رستوران و چایخانههای سنتی نیز در این منطقه برای رفاه حال گردشگران و مسافران گرامی دایر شده است.
ییلاق خادر
از دیگر جاهای دیدنی اطراف مشهد میتوان به روستای خادر که در یک کیلومتری شاندیز، در درون درهای زیبا به وسعت هزار هکتار قرار گرفته و بافت آن نیز از چندین دره کوچک و بزرگ شکل گرفته است، اشاره کرد. دشتی ناهموار در ارتفاعات منطقه، در گذشته محل رویش گیاهان دارویی بوده است. اراضی خادر با وضعیتی منحصر به فرد در حد فاصل دو رودخانه شاندیز و نغندر قرار گرفتهاند. ارتفاعات این منطقه مناسب برای کوهپیمایی خانوادهها است و وجود قنات و استخر در بخش غربی آن موسوم به سرچشمه، محل اتراق مناسبی برای گردشگران بوجود آورده است.
روستای ابرده
روستای ابرده واقع در ۲۵ کیلومتری شمال غربی شهر طرقبه، میان درهای است و پیرامون آن را ارتفاعات در برگرفته است. تنها رودخانهای که از آن می گذرد، جریان آبی زشک میباشد. مردم این روستای ییلاق بیشتر به امر زراعت، باغداری یا دامداری اشتغال دارند. آب و هوای این ناحیه، معتدل کوهستانی است. این منطقه به دلیل وجود کوههای مستعد در فصل زمستان به پیست اسکی برای علاقهمندان به این ورزش تبدیل میشود و گروههای ورزشی بسیاری از گردشگران در این فصل برای بهره بردن از طبیعت برفی این ناحیه به این منطقه میآیند.
این روستای خوش آب و هوا که از جاهای دیدنی اطراف مشهد میباشد، در مسیر رودخانه زشک واقع شده و با مناظر چشمنواز و دلانگیز همواره پذیرای گردشگران و زائران میباشد. باغات فراوان حاشیه رودخانه، فضای خاصی را برای این منطقه ایجاد نمودهاند. این مکان در محور گردشگری مشهد-شاندیز واقع بوده و فاصله آن تا شهر شاندیز ۴ کیلومتر است.
روستای گلستان
روستای گلستان واقع در ۵ کیلومتری مشهد، دارای مناظر کوهستانی و باغات میوه با درههای سرسبز است که به رغم وجود این مواهب طبیعی، از جمله بند گلستان، که از زیباترین جاهای دیدنی اطراف مشهد است، وجود آستان مقدسه امامزادگان یاسر و ناصر به اهمیت گردشگری آن افزوده است.
روستای جاغرق
ییلاق این منطقه در فاصله حدود ۷ کیلومتری جنوب باختری طرقبه واقع شده و امتداد آن به مناطق دیگر از جمله عنبران، طرقدر، کردینه، تغاره و شاندیز محدود میشود. آب و هوای این منطقه معتدل کوهستانی است که وجود باغات میوه و ارتفاعات و درههای پوشیده از گیاه و چشم اندازهای زیبا جذابیت خاصی به این دره ییلاقی بخشیده است. روستای جاغرق علاوه بر رودخانه فصلی دارای چندین رشته قنات و یک چشمه و آبشار های متعدد است که در حاشیه آن رستوران هایی برای استراحت گردشگران ایجاد شده است. ارتفاع این منطقه از سطح دریا ۱۵۰۰ متر می باشد و بلندی های آن مناسب صعود برای تیم های کوهنوردی است.
ماسوله خراسان
کنگ یکی از مناطق ییلاقی و روستایی طرقبه و از جاهای دیدنی اطراف مشهد است که به دلیل نوع استقرار سکونتگاههای آن بر روی کوهپایه، شبیه به ماسوله میباشد. این روستا در دامنههای شمال شرقی ارتفاعات بینالود، در ارتفاع ۱۸۰۰ متری از سطح دریا واقع شده است. این منطقه در ۱۶ کیلومتری طرقبه قرار دارد و به دلیل وجود بلندیهای چشمنواز، همواره مورد توجه علاقهمندان و گردشگران است. پوشش گیاهی دره مجاور به این مکان زیبایی خاصی بخشیده و بیشتر باغاتی که در زمینهای شیبدار این روستا ایجاد شده با رودخانهها و چشمه سارها سیراب میشوند. وجود خانههای پلکانی از ویژگیهای این روستای کوهپایهای است.
دره اجنه
دره اجنه در کوهستان اخلمد است. کوهستان اخلمد در منتهی الیه شمالی رشته کوه بینالود و در نزدیکی شهر چناران قرار دارد. راه رسیدن به روستای اخلمد، یک راه آسفالته است که ۱۰ کیلومتر طول دارد و از کیلومتر پنج جاده چناران به قوچان منشعب میشود. از روستا، تا آبشار اصلی اخلمد، حدود ۲ کیلومتر راه است که یک مسیر هموار سنگفرش است.
اخلمد علاوه بر آبشار اصلی، چند آبشار دیگر هم دارد که در بالادست دره قرار دارد. همچنین علاوه بر دره اصلی (پلنگ دره) چندین دره فرعی دارد که هر کدامشان زیبایی منحصر به فردی دارند. یکی از این درهها، دره اجنه است که تقریباً دو کیلومتر، بالاتر از آبشار اصلی قرار گرفته است. این دره با دیوارههای بلندی احاطه شده و فضا وهم انگیزی دارد. آبی که از ارتفاعات بالادست دره اجنه جاری میشود، در مسیری باریک و عمیق و پس از ساختن چند آبشار پلکانی، به دره اصلی اخلمد (پلنگ دره) میریزد.
راه رسیدن به دره اجنه هم یک مسیر پاکوب است که از ارتفاعات مقابل آبشار اصلی شروع میشود و با عبور از بالای پلنگ دره، به دره اجنه وارد میشود. مسیر دیگر رسیدن به این دره، مسیر آبشار دره اجنه است که صعود از آن، به تجهیزات و آمادگی بدنی، نیاز دارد.